Dünya üzerinde “motor sporları” denince akla gelen en büyük organizasyon hiç şüphesiz ki Formula 1. Geniş bir hayran kitlesine sahip olan bu özel organizasyona ülkemizde de müthiş bir ilgi söz konusu. İzlenme sıralamalarında kendine üst sıralardan yer bulan Formula 1’de 2023 sezonu Bahreyn Grand Prix’i ile başladı.
10 takım ve 20 pilotun yarıştığı Bahreyn’de, son 2 sezonun şampiyonu, bu sezonun da en büyük favorisi olan Red Bull pilotu 25 yaşındaki Hollandalı Max Verstappen. Başarılı pilot, söz konusu yarışta damalı bayrağı en önde gören isim oldu. Verstappen’in takım arkadaşı Meksika’lı Perez de yarışı 2.sırada tamamlayınca, Red Bull daha ilk yarıştan duble yapmış oldu. Podyumun son ismi, yarışı 3.sırada tamamlayan Aston Martin’in 41 yaşındaki tecrübeli İspanyol pilotu Fernando Alonso oldu.
Ferrari ve Mercedes’in ilk yarış itibarıyla, biraz daha zamana ihtiyacı olduğu gözlendi. Her hafta heyecanın katlanarak artacağı Formula 1’de bu sezon sıralama turları ve büyük yarışlarla beraber, tam 23 hafta sonu büyük bir rekabet yaşanacak. 1950’den beri düzenlenen efsane şampiyonada, planlandığı gibi 23 yarış yapılabilirse 2023, “en fazla yarış düzenlenen sezon” olarak da tarihe geçecek.
Siz de bu büyük heyecana ortak olmak isterseniz Formula 1 yarışlarının tarih, saat ve yayıncı bilgilerine Spor Ekranı web sitesi ve Spor Ekranı uygulaması üzerinden ulaşabilirsiniz. Spor Ekranı uygulamasına günler önceden yüklenen yarış takvimi ve programları için hatırlatıcı kurabilir, takviminize ekleyebilirsiniz. Böylelikle “Formula 1 ne zaman?”, “Formula 1’i hangi kanal veriyor?”, “Formula 1 yarışları şifresiz mi?” gibi sorulara güncel olarak sağlıklı cevaplar bulabilirsiniz.
Yayınlanacak olan Formula 1 yarışlarının TV yayın akışı bilgilerine üstteki tablodan erişebilirsiniz. Formula 1 yarışlarının hangi gün ve saatte yayınlandığını sayfamızda bulabilirsiniz.
2008’de Formula 1’i 600 Milyon Kişi İzledi
2008 yılında büyük bir rekabete sahne olan Formula 1 sezonu, dünya genelinde 600 milyon tekil kişi tarafından izlenmişti. Bu, gerçekten de bir spor organizasyonu için olağanüstü bir seviye. Dünya genelinde şifreli yayınların giderek daha da yaygınlaşması ve ücretsiz spor içeriklerinin azalması trendinden kaçınılmaz şekilde nasibini alan yarışlar, şimdilerde 400-500 milyon civarı tekil kişi tarafından izleniyor. Özellikle ekonomik olarak refah seviyesini arttıran Asya ülkelerine yayılan Formula 1, Verstappen’i ciddi anlamda zorlayacak 1-2 rakip olduğu takdirde 2008’deki izleyici sayılarına ulaşabilir gibi görünüyor. Yani özetle, yarış içi dinamikler sezona olan ilgiyi doğrudan belirliyor.
Formula 1 Tarihi
Formula1’in ilk sezonu 1950 yılında Silverstone Pisti’nde Britanya Grand Prix’iyle başlayıp Monza Pisti’ndeki İtalya Grand Prix’iyle sona erdi ve toplamda 7 heyecan verici yarışa sahne oldu.
Alfa Romeo’nun İtalyan Pilotu Giuseppe Farina, ilk sezonun şampiyonu oldu. Bu, aynı zamanda sürücünün tek Formula 1 şampiyonluğu. İlk 8 sezonun 5’inde sürücüler klasmanında şampiyon olan Arjantinli Juan Manuel Fangio, Formula 1’in ilk efsanesi olarak kabul gördü.
Fangio, hala 7 şampiyonlukları olan efsane pilotlar Alman Michael Schumacher ve İngiliz Lewis Hamilton’dan sonra, en fazla Formula 1 şampiyonu olan isim konumunda. Son şampiyonluğunu 46 yaşında kazanan Fangio, eğer Formula 1 Dünya Şampiyonası sadece 5 sezon önce başlasa, belki de en fazla yarış kazanan isim olacaktı. Öte yandan Alain Frost ve Sebastian Vettel gibi isimler 4’er dünya şampiyonluk ile en fazla yarış kazanan 5 ismi tamamlıyorlar.
Henüz 25 yaşında olan Max Verstappen’in de bu isimler arasında kendine yer bulması, hiç de uzak bir ihtimal olarak görünmüyor. 1994 yılında San Marino’daki yarışta hayatını kaybeden Brezilyalı efsane Ayrton Senna ise 3 şampiyonlukta kalarak “en fazla kazanan 5 isim” arasına maalesef adını yazdıramadı.
Markalar klasmanına baktığımızda ise son şampiyonluğunu 2007’de kazanan İtalyan Ferrari takımı, 15 şampiyonlukla markalar şampiyonluğunu en fazla kazanan takım olma özelliğini koruyor. En son 2008’de şampiyonluk kazanan Büyük Britanya takımı Mc Laren 12 ve en son 2020’de şampiyonluk kazanan Alman takımı Mercedes, 10 şampiyonlukla İtalyan takımını izliyorlar. Son 2 sezonla beraber 6 şampiyonluğa ulaşan ve bu sezonun da en büyük favorisi olarak öne çıkan Avusturya takımı Red Bull Racing ise, dev markaların tahtını bir hayli zorluyor.
Formula 1 1958 sezonunda ilk kez 11 yarışa çıkarken, 1966’da son kez 9 yarışa düştü. 1973 – 2003 yılları arası yarış sayıları 14 ila 17 arasında değişirken, 2012 yılında bu sayı ilk kez 20’ye kadar çıktı.
Pandemi ile beraber 2020 sezonundaki yarış sayısı, 2009’dan sonra son kez 17’ye düştü. Son 2 sezon organizasyon toplamda 22 yarışla tamamlandı. Bu sezon ise 23 yarışla organizasyonun rekoru kırılacak. Gelinen noktada 23 yarışlık bu uzun sezon, ne yazık ki herkesi pek de memnun etmiyor.
ABD’deki yarış sayısının 2’den 3’e çıkması ve özellikle Miami Grand Prix’inin Avrupa sezonunun içerisinde planlanması gerek takımların gerekse de ekipmanların defalarca kıtalar arası yolculuk yapmasını sağlıyor. Bu da elbette ciddi bir karbon salınımını beraberinde getiriyor. Formula 1 yarışlarını yöneten FIA’nın, daha çevreci bir takvim üzerinde zaman kaybetmeden çalışması gerekiyor.
Formula 1 Türkiye Grand Prix’leri
2000’li yılların ortalarında, ekonomik olarak daha stabil bir durumda olan ülkemiz, hükümetin de taahhüt vermesiyle beraber 2005 yılında Formula 1 takviminde kendisine ilk kez yer bulmaya başladı.
- İstanbul Park’ta yapılan ilk Türkiye Grand Prixi’nde kazanan Mc Laren Mercedes’in Finlandiyalı pilotu Kimi Raikkönen oldu. 7 yıllık sözleşmenin son yarışı 2011’de yapılırken kazanan isim Red Bull Racing’in Alman pilotu Sebastian Vettel’di. Biten sözleşmenin akabinde; hükümet tarafından verilen 13 milyon dolarlık taahhüt, 20 milyon doları karşılamayınca FIA ile anlaşma sağlanamadı ve ülkemizin Formula 1 macerası da keskin bir şekilde sona erdi.
- Covid-19 pandemisinde birçok yarışın iptal edilmesi, uzun bir zaman sonra takvimde ülkemize yeniden yer açılmasını sağladı. 2020 ve 2021 sezonlarında takvimde kendine tekrar yer bulan Türkiye Grand Prix’i, maalesef 2022 ve 2023 takvimlerine dahil olamadı. Ülkemizdeki son yarışı Mercedes’in Fin pilotu Valtteri Bottas kazandı.
Formula 1 Türkiye Yayın Hakları
Formula 1 ülkemizde ilk kez 1996 yılında Cine 5 kanalında şifresiz olarak yayınlanmaya başladı. 2 sezon Cine 5’te naklen yayınlanan yarışlar, 1998 yılında NTV kanalının kurulması ve rahmetli Kenan Onuk’un spor servisinin başına geçmesinin ardından NTV’ye taşındı. Sevilen organizasyon o dönem NTV’nin hafta sonu spor kuşağında yayınlanmaya başladı.
Ülkemizde 7 yıl boyunca NTV’de yayınlanan Formula 1, daha sonra NTV’nin en büyük rakibi CNN Türk’e geçti. 2005-2008 arası yarışlar CNN Türk’te yayınlanırken, ülkemiz bugün Formula yarışları ile tam anlamıyla özdeşleşen Serhan Acar ile tanışmış oldu.
2009-2012 arasında TRT, 2012-2015 arası D-Smart yarışları yayınlarken, Serhan Acar hep mikrofonda oldu. Formula 1’in ekranı devamlı değişse de yarış tutkunları 2005’ten günümüze dek Serhan Acar’ın sesine hep tanıklık etmeyi sürdürdüler.
2015 sezonunda ülkemizde tek yarışlık anlaşmalar dönemi başladı. İlk 4 yarış Tivibu’da, sezonun kalan yarışları ise Digitürk’te yayınlandı. 2016 sezonunda ise tek yarışlık anlaşmalarla D-Smart Formula 1’e ev sahipliği yaptı. Formula 1, 20 yıllık süreçte 7 yıllık NTV dönemi hariç en fazla 3 yılda bir ekran değiştirdi.
Bilindiği üzere Saran Medya, yarışların yayın haklarını satın aldıktan sonra ülke içerisinde pazarlıyordu. Saran Medya’nın kanalı S Sport’un kurulmasıyla beraber, dünya çapındaki organizasyon da son adresini kolayca bulmuş oldu. Formula 1 yarışları 2017 sezonundan beri ülkemizde S Sport kanalından yayınlanıyor.
Çok geniş bir yayın çeşitliliğine sahip olan S Sport, diğer içeriklerle çakışan yarışları S Sport Plus uygulamasından online olarak yayınlayabiliyor. Uydu tarafında ise Tivibu örneğinde olduğu gibi anlaşmasının devam ettiği platformun herhangi bir spor kanalında da yayınlatabiliyor.
S Sport, bir ara 3 ayrı platformda da aktifken; yarışların hem Tivibu ve D-Smart hem de Digitürk’ün spor kanallarından aynı anda yayınlandığına şahit olmuştuk.
